De vampier

Hij bekijkt haar. De bleke maan schijnt op haar gelaat. Ze krijgt er een zilverachtige gloed van. De wind waait langs haar ranke nek, losse haarlokken dansen lafjes mee. Een rilling over haar rug, kippenvel op haar armen. Ze trekt haar stola over haar schouders. Hij komt tevoorschijn, van achter een reusachtige wilg. Wat een verrukkelijk schepsel. Ze kijkt verschrikt om. Ze ziet een imposante man, keurig gekleed, met een intense blik. Ze voelt zich op een vreemde manier tot hem aangetrokken. Hij wendt zijn blik niet af. Zij ook niet. Geruisloos komt hij naast haar zitten. Nog altijd kijken ze elkaar diep in de ogen. Lust neemt het over van verstand. Ze kussen gepassioneerd, het bovenste knoopje van haar blouse springt los. Plots voelt ze het bloed door haar aderen kolken, haar hartslag in haar keel kloppen en haar spieren verslappen. Hij doorboorde haar nek met zijn tanden en doet zich gulzig tegoed aan haar warme levensbloed. Hij voelt zich stukken beter.

De regisseur
Ik keek laatst de film Only lovers left alive van regisseur Jim Jarmusch en ik vond het fantastisch. Nog altijd weten filmmakers me te intrigeren met het raadselachtige bestaan van vampiers. Het was ook nog eens een goeie film. Geen slasher-film met Hollywood-achtige vampierverschijningen en glamouralure. Een melancholische, kalme aaneenschakeling van sfeervolle en mooie beelden. Op dit moment volg ik de serie Penny Dreadful van regisseur John Logan. Dat leek me niks. Only lovers left alive wint het wat kwaliteit betreft. Na twee afleveringen was ik toch verknocht aan het beeldscherm. Weer die mysterieuze, mythische lading en dat geheimzinnige nachtleven. Nadat ik vorige week ook Interview with a vampire van Neil Jordan zag, besloot ik dat ik een blog moest wijden aan de vampier. Wederom een film waarin de vampier op een fascinerende manier wordt neergezet. Misschien ben ik stiekem toch nog altijd een klein gothic meisje gebleven.
only_lovers_left_alive_bannerDe ketter
Iedereen kent wel een vampierverhaal. Een mysterieuze jongeman (of sensuele vrouw) die zijn tanden zet in de tere hals van een jong ding. In de Slavische cultuur bestaat de vampier sowieso al vanaf 400 na Christus. Het woord vampier komt uit het Servisch. Het betekent vleermuis. In oud-Slavische talen heeft het woord ook iets met vliegen te maken. Toch leek de vampier niet op een vleermuis. Het was een beestachtig en pips monster dat dieren en mensen leegdronk om zelf door te kunnen ‘leven’. Dat moest wel een rusteloze ziel zijn, van een ketter of een zondaar. Ze veroorzaakten veesterfte en lieten mensen verdwijnen. Dit idee bleef eeuwenlang in stand. In de vroegmoderne tijd doorboorden Bulgaren duizenden harten met een houten staak. Nog altijd graven onderzoekers lijken met staken op.
NosferatuDe ondode
In de Middeleeuwen was ook Nederland (en de rest van het Westen) in de ban van de vampier. Eigenlijk pas vanaf 1300, omdat het daarvoor verboden was lijken op te graven. Dat was godslastering. Vanaf 1300 mocht dat wel, in naam van de wetenschap. Daarnaast veroorzaakten ziektes als de pest en de pokken zoveel doden dat massagraven onontkoombaar werden. Bovenop de vorige lading kieperden ze zo weer een nieuwe vracht. De mensen schrokken zich rot van hun ontdekking. De lijken die er al even lagen hadden bloed rondom hun mond en bolle buiken. Ze moesten het bloed van levende zielen gedronken hebben. Ook zagen ze langere nagels, was het haar gegroeid en hadden de mannen plots baarden! Het lijk was niet langer stijf, maar bijzonder soepel en door de rottende opperhuid kwam een gloednieuwe huid tevoorschijn. Het proces van ontbinding kenden ze nog niet in de Middeleeuwen, waardoor het idee van de ondode zijn intrede deed. Hoe meer mensen er stierven, hoe groter de populatie vampiers. Een beangstigend idee in een zwarte tijd.
SlavicVampire.1499De aristocraat
In de 19e eeuw ontstond pas het idee van een aristocratische vampier. Een goedgemanierde, mysterieuze gentleman die zich tegoed deed aan de halsjes van de bourgeoisie. Deze transformatie van beest tot notabele komt uit de literatuur. Gothic novels en spookverhalen waren zeer gewild. Wie kent Bram Stokers Graaf Dracula niet? Een vampier die waarschijnlijk geïnspireerd is op de vijftiende-eeuwse legende van de Hongaarse koning Vlad III. Zijn echte naam was Vladimir Dracula en hij had de bijnaam Vlad de Spietser. Hij zou de harten van zo’n 23.000 vijanden doorboord hebben. Zijn kasteel werd wekenlang omringd door rottende geperforeerde lijken. Dat zou andere vijanden wel afschrikken.
DraculaAndere varianten
Wereldwijd kent men de vampier. Dat vind ik bijzonder. In de mist van Ierland zwierf de Dearg-due (roodbloedzuiger) rond. In West-Afrika leefde Obayifo, een vampierachtig wezen en in Italië voedden de Kleedvreters zich met hun eigen lijkwade of dodenmasker. Voor de zekerheid kregen de lijken een steen tussen hun kiezen, om vreetbuien te voorkomen. Dan hebben we de Colombiaanse Tunda, de Russische Wurdulac en de Filipijnse Aswang. Bijna alle landen kennen een vampierachtig wezen en bijna alle varianten drinken bloed. Waarom bloed? Warm bloed refereert naar vitaliteit en leven. 800 voor Christus schreef Homerus er al over. In Odyssee lokt Odysseus de doden met het bloed van een ram.

En nu?
Er zijn nog altijd gebieden waar de vampier onrust stookt. Bijvoorbeeld in het Servische dorpje Zarozje. De meningen zijn er verdeeld. Een deel van de Serviërs lacht erom en een deel torst altijd een bundel knoflook met zich mee. Voor als… In de vervallen molen houdt Sava Savanovic zich schuil. Dorpshoofd Vujetic waarschuwt de dorpelingen regelmatig voor het dreigende onheil. Door hem verbouwt bijna iedere inwoner knoflook in de tuin. Daarom komt Sava zijn molen niet uit.

Blablabla
Ik kan nog veel meer vertellen over vampiers (bijvoorbeeld dat ik het lelijk vind dat het meervoud van vampier vampiers is, i.p.v. vampieren), maar dan wordt deze blog veel te lang (dat is hij eigenlijk al). Wat ik jullie nog zeggen wil (als jullie zover gekomen zijn met lezen): Film-, serie- en boektips zijn welkom!